• slider33.jpg


Eusko Jaurlaritzan egin du urteko lehen patronatu bilera Fundazioak

Martxoaren 21ean egin zuen Jose Miguel de Barandiaran Fundazioko patronatuak 2019ko lehenengo bilera; Eusko Jaurlaritzan elkartu ziren kideak. Gasteizeraino bertaratu zirenak honakoak izan ziren: Mikel Aizpuru (EAEko Kultura Ondarearen Zuzendaria), Dori Lopez Jurio  (Nafarroako Kultura zuzendaria), Andoni Iturbe (Bizkaiko Kultura zuzendaria), Asier Rodriguez (Ataungo alkatea), Josemari Velez de Mendizabal (Eusko Ikaskuntza. Fundazioko presidentea), Arantza Cuesta (Eusko Ikaskuntza. Fundazioko idazkaria), Jexux Aizpurua  (Eusko Ikaskuntza), Susana Irigaray (Eusko Ikaskuntza) eta Zuriñe Velez de Mendizabal (Fundazioko idazkari teknikoa).

patronatua 2019.03.21 web

(Eusko Ikaskuntzako patronokide Jexux Aizpurua, Josemari Velez de Mendizabal eta Arantza Cuesta, Ataungo alkate Asier Rodriguezekin batera, Eusko Jaurlaritzaren atarian.)

Aizpuruk harrera egin zien bertaratutakoei eta mahaiaren bueltan eseritakoek hainbat gai izan zituzten hizpide; tartean, 2018ko kontuak onartu zituzten eta 2019ko aurrekontua onartu zuten Fundazioko patronokideek aho batez. Barandiaran Bekaren egoera ere hartu zen ahotan eta 2018an aurkeztutako '1,2,3 Barandiaran' egitasmoaren bigarren bideo-sorta ekoizketa lanak martxan daudela ere aipatu zen.

 

Barandiaran mugak gainditzen

britishmuseum logoJakina da Jose Miguel Barandiaran Euskal Herrian ez ezik ezaguna izan zela gure mugetatik haratago ere; laster nabarmendu zen bere jardunagatik atzerrian, eta besteen artean, puntako mintegietan parte hartzera gonbidatua izan zen. Hainbat adibide jaso zituen Argitxu Camus Etchecoparek  'Europa, Barandiaran eta baloreak' mahai-inguruen harira 2016an landutako 'Barandiaran eta Europa' hitzaldian: Paris, Kolonia, Mainz, Munich, Leipzig, Berlin, Holanda, Akisgran...

Ingalaterraren kasuan, aipagarria da, esate baterako, duela ia mende bat, 1920 hamarkadan Londreseko Folklore Society-ko kide egin zela eta beranduago, 1946an, Londreseko Royal Anthropological Institute-ean sartu zela. Urte hartatik eta 1950 bitartean Londresen eta Oxforden antolatutako hainbat kongresutan hartu zuen parte ataundarrak.

Gaur egun ere Barandiaranek mugak gainditzen segitzen du, hark sortutako Eusko Folklore Urtekariak Euskal Herritik kanpo ere interesa pizten jarraitzen baitu, tartean, Londresko British Museumetik.

Barandiaranek bildutako bi ipuin 'Cuentos de Iberia' liburuan

JCuentos de Iberiaose Miguel Barandiaranek bildu zituen bi ipuin kaleratu ditu Valentziako L'Encobert argitaletxeak Cuentos de Iberia (2018)  liburuan. Lamiak eta Hiru anaiak dira bi testuak, 1966an eta  1957an Eusko Folklore Urtekarian argitaratuak, hurrenez hurren.

Hizkuntza aniztasuna da nagusi Cuentos de Iberia argitalpenean. Izan ere, liburuan hainbat hizkuntzatako istorioak jasotzen dira, euskaraz eta gaztelaniaz gainera, galegoz, portugesez, asturiarrez, llionesez, extremadurarrez, araneraz, aragoieraz, katalanez, valentziarrez, balearrez, tabarkineraz eta romaniz idatzita dauden ipuinek osatzen dute liburua.

Barandiaranek bildutako kontakizun biak Rosalía de Castro, Leopoldo Alas Clarin edo Federiko García Lorca gisako autoreen beste ipuinekin batera publikatu dira.  Liburuko aurreneko orrietan irakur daitekeen bezala, "edozein zatiketa politiko, kultural eta historikoen gainetik ipuinek ama-hitzkuntza komun eskaintzen diote orokorrean jendarteari".

Euskal Herrian diren mugaz gaindiko jai-errituak ikertuko ditu Barandiaran Bekak 2019an

Euskal Herrian diren mugaz gaindiko jai-errituak; hori izan da Jose Antonio Peralesek 2019ko Barandiaran Ikerketa Bekara aurkeztutako proiektua eta horixe saritu du epaimahaiak. Hala ebatzi zuen 2018ko abenduaren 26an epaimahaia osatzen zuten kideek. Nafarroako Unibertsitate Publikoan Gizarte eta Kultura Antropologia irakaslea denak 2019an zehar burutu beharko du ikerketa.

JAPerales B-NGuztira sei proposamen jaso zituen Jose Miguel de Barandiaran Fundazioak eta epaimahaiak guztiak aztertu ostean, honako irizpideengatik esleitu zion, besteak beste, beka Peralesi: “Jasotako proiektuei dagokienez, oso ikerketa gai ezberdinak proposatu dira deialdi honetan. Hautaketa egitean, gai aldetik interesgarria iruditu zaigu, eta aurkeztutako proposamena oso argi azalduta eta garatuta dago. Bere curriculumari begiratuz,  gertutik ezagutzen duen gaia dela ikusi dugu eta horrek bermea ematen dio lana txukun ikertzeko”.  

Jose Antonio Perales. 2019ko Barandiaran Bekaren irabazlea

2019an garatu beharko duzu proiektua. Zein da helburu nagusia?
Batez ere mendebaldeko Pirinioetako mugaldeko ondare immaterial aberatsa hobeto ezagutzen laguntzea bilatzen du ikerketa honek. Antzeztoki edo leit motiv gisa nazioarteko banalerroa duten jai-erritu multzo baten ikerketa egitea da nire asmoa. Mugaren bi aldeetako biztanleen parte hartzea ezaugarri duten festak dira. Horietariko batzuk oso ezagunak dira – Hiru behin zerga kasu- eta beste batzuk askoz ezezagunagoak dira, Mugen Festa, adibidez.

Nola garatuko duzu zure lana?
Bekaren deialdiak zioen bezalaxe, ikerketa etnologikoa egingo dut. Hautatutako festa adierazleen behaketa sistematikoa egingo da, eta jai bakoitzari lotutako zenbait ordezkari eta kolaboratzaile elkarrizketatuko dira. Gainera, argazkiak atera eta artxiboen zein liburutegietako kontsultan oinarritutako lan paralelo bat burutuko da, dagoeneko gaiaren inguruan argitaratu direnak jasotzeko xedez.

Zer adierazten du 2019ko Barandiaran Beka irabazteak?
Ohore handia da horren etnologo ospetsuaren izena daraman beka jasotzea. Horrez gainera, aurrez beka honen jasotzaile izan diren eta nik miresten ditudan pertsonen zerrendaren parte izatera igarotzea harrotasun bat da. Eta zalantzarik gabe duela denbora batetik hona ikertzen dihardudan lan-lerroari oxigenoa emango dio: Euskal Herriarekin bat egiten duen mendebaleko Pirinio zonalde honetako kultura espresiboaren ikerketari.

Jose Antonio Peralesen Curriculuma

Antropologia ikasleak Sara Etxean

Azaroaren 19an Donostiako Antropologia fakultateko 3.mailako ikasle talde bat Ataunen izan zen. Museoa bisitatu ostean Barandiaran bizi izan zen Sara Etxeraino bertaratu ziren eta hala, Euskal Herrian zein Europa mailan erreferente izan zen Ataundarrak buruz gehiago ikasi zuten.

Antropologia ikasleak Sara Etxean