• slider33.jpg


Patronatuak 2018ko aurrekontua onartu du

Donostian, Gipuzkoako Foru Aldundiaren egoitzan egin du Jose Miguel de Barandiaran Fundazioaren Patronatuak urteko lehenengo bilera. Askotariko gaiak ipini zituzten mahai gainean martxoaren 21eginiko bilkuran.

 Patronatua 2018.03.21

Besteen artean, 2017 urteko kontuak onartu zituzten eta baita 2018ari dagokion aurrekontua ere. Bestelako gaiak ere izan zituzten mintzagai patronokideek: Eusko Folklorearen Urtekariaren 52. zenbakia (dagoeneko martxan dagoena eta urrirako kaleratzea aurreikusten dena) zein Barandiaran Beka, esaterako; horiek dira egun Fundazioak dituen oinarrizko zutabeak.

Fundazioak Ataundik kanpo egiten du urtean zehar antolatutako bi bileretako lehena, eta Gipuzkoako hiriburuan eginikoan honakoek hartu zuten parte: Eusko Jaurlaritzako Kultura eta Politika Sailburu Bingen Zupiria, Nafarroako Kultura Zuzendari Fernando Perez, Gipuzkoako Kultura Zuzendari María José Telleria, Bizkaiko Kultura Zuzendari Andoni Iturbe, Ataungo alkate Asier Rodriguez eta Ataungo Kultura zinegotzi Karmele Aierbe. Eusko Ikaskuntzaren ordezkari gisa, berriz,  Fundazioko presidente Josemari Velez de Mendizabal eta Jexux Aizpurua egon ziren bertan.

Sara Etxea gaztetxoz betea

Joxemiel Barandiaran ikastetxeko Lehen Hezkuntzako azken urteko neska-mutilek Sara Etxea bisitatzeko aukera izan zuten 2018ko martxoaren 9an, ostirala.

IMG-20180309-WA0002

Juan Felipe Barandiaran irakaslea lagun zutela eta Atauniker elkarteko Joxan Auzmendi eta Jexux Aizpuruaren gidaritzapean egin zuten bisita. Modu horretan, seigarren mailako ikasleek ataundar ezagunaren etxea izandakoa barrutik ezagutu eta hainbat konturen berri jaso zuten.

Barandiaran Bilduma 19. zenbakia, KOBIEn

kobie
Dani Rementeria Arruza antropologo bizkaitarrak eskuratu zuen 2011ko Barandiaran Ikerketa Beka eta argia ikusi du bere lanak oraintsu.

Bizkaiko Foru Aldundiaren eskutik, KOBIE agerkariaren Series Anejos 14 zenbakiak Rementeriaren Paisajes Culturales de Busturialdea: procesos, tensiones y derivas lana jasotzen du bere baitan. Hori horrela, Barandiaran Bildumaren 19. zenbakiari legokion argitalpena izango litzateke KOBIEkoa.

Lezetxikiko aztarnategiaren bilakaera ikertzen duen proiektu batek irabazi du 2017ko Barandiaran Beka

Arrasateko Lezetxiki aztarnategiaren iragana eta oraina ikertuko ditu 2017ko Barandiaran Bekak. Izan ere, aurtengo deialdiak Jose Miguel Barandiaranek abian jarri zituen lan arkeologikoen bilakaera aztertzea izan du xede nagusi. Hala, Jose Miguel de Barandiaran Fundazioak antolatutako deialdiaren epai-mahaiak Maria Jose Iriartek eta Alvaro Arrizabalagak egindako proposamenari eman dio aurtengo beka: De ayer y de hoy. Documentación, salvaguarda digital y actualización de los trabajos arqueológicos de Jose Miguel de Barandiarán en la cueva de Lezetxiki (Arrasate), a la luz de las excavaciones más recientes y la documentación original. Proiektua garatzeko 10.000 euroko diru-laguntza izango dute. 

Epai-mahaiaren hitzetan, “oso planteamendu zehatza eta interesgarria egiten du lantaldeak”, eta bete-betean egiten du bat aurtengo helburuarekin: Jose Miguel Barandiaranek abian jarritako aztarnategi baten bilakaera aztertzea. Ildo berean, epai-mahaiak bereziki azpimarratu du Iriartek eta Arrizabalagak gaiaren inguruan duten ezagutza, biak izan baitira aztarnategiaren zuzendariak, 1996tik 2016ra bitartean, hain zuzen. Horiek horrela, epaia-mahaiak bereziki nabarmendu du euren proposamenak “bultzada nabarmena emango diola garai batean Barandiaranek egin zuen lanari”, eta horri esker gaurkotu egingo dela Jose Miguel Barandiaranen legatua. 

Proiektuaren izenburuak adierazten duen bezala, proposamenak helburu anitz ditu; esaterako, Lezetxikiko informazio originala euskarri digitalera bihurtuko dute, etorkizunean gordeta izateko helburuarekin; gero, informazio guztia transkribatu egingo dute, modu errazean erabili ahal izateko; bukatzeko, informazio guztia Barandiaranen testuinguru pertsonalean eta akademikoan kokatuko da, eta erregistro hau bateratuko da indusketetan berreskuratutakoarekin.

Lezetxikiko aztarnategia

Euskal Herriko aztarnategien artean garrantzitsuenetarikoa da Arrasateko (Gipuzkoa) Lezetxiki. 1927an, Justo Jauregik aztarnategiaren berri eman zion Jose Miguel Barandiarani, eta Gerra zibilaren ostean, 1956an hasi ziren lehen indusketa lanak egiten. Orotara, 34 arkeologia ekinaldi burutu dira (hamahiru Barandiaranen eta hainbat laguntzaileen zuzendaritzapean eta hogeita bat Iriarteren eta Arrizabalagaren zuzendaritzapean) , eta bitarte horretan aurkikuntza interesgarriak egin dira, hala nola, milaka hezur eta harrizko tresnak. Aztarna horiek guztiak duela 215.000 urte leizean bizi ziren neandertalen eta cromagnonen lekuko mutuak dira.

Jose Miguel Barandiaran erbestetik bueltatu zenean, Hego Frantziako laborategi bilakatuenetan ikasitako metodo aurreraturenak aplikatzen hasi zen Lezetxikin. Era berean, egun boladan dauden netwoking teknika garatuak aplikatzen  hasi zen, bere lotura profesional guztiak erabiliz aztarnategiari txinpartak ateratzeko.

Euskal Herriko arkeologiaren munduarentzat indusketa garrantzitsua izan da Lezetxiki. Metodologia arkeologikoari dagokionez, landa laborategi erraldoia izan da aztarnategia, teknika aurreratuenak bertan saiatzeko aukera eskaini duelarik. Hori horrela, poliki-poliki, esan daiteke Euskal Herriaren historiako aldirik luzeena era fidagarri batean ari dela edukiz osatzen Lezetxikiri esker.

Ikertzaileen curriculuma

Maria Jose Iriarte-Chiapusso Ikerbasqueko ikerketa irakaslea da, Euskal Herriko Unibertsitateko Historiaurreko ikerketa taldean. Alvaro Arrizabalaga (Historiaurreko irakasle titularra UPV/EHUn) bezala, azken hamarkadatan Aranzadi Zientzia Elkartearen laguntzailea ere izan da. Iriartek bateratzen du polen fosilaren analisia (Paleopalinologia) Gipuzkoa eta Bizkaiko hainbat Paleolito, Mesolito eta Neolitoko aztarnategien indusketa (Ezkuzta, Bolinkoba, Jaizkibel edo Silibranka, besteak beste) prozesuarekin.

Alvaro Arrizabalagaren espezializazio alorra Paleolitoko ezarmenduen harrizko objektuen teknologia da. Indusketa anitz zuzendu ditu, Labeko Koba (1987-1988) aurrena izan zuelarik. Beste batzuk, 50 ekinaldi osatu arte, Irikaitz edo Lezetxikiko aztarnategietan burutu ditu.

 

Eusko Folklore Urtekari zaharberritua, kalean

Udazkenarekin batera, Eusko Folklore Urtekaria loratu da Jose Miguel de Barandiaran Fundazioan. Iaztik hona, aldizkari zientifikoak norabide berria hartu du, egungo gizartearen erronkei erantzuteko xedearekin. Argitalpena dagoeneko eskuragarri dago, eta azpiko galdetegia osatuz bidera daiteke ale bat jasotzeko eskaria. 

Aro berriari atea zabaldu dion 51. urtekaria bi zatitan banatzen da. Batetik, gai nagusia lantzen duten artikuluak biltzen dira. Hala, “Euskal kultura eta kulturgintza” gaiari jarraituz, Ibai Iztuetak, Ane Larrinagak eta Eneko Bidegainek egin dituzte euren ekarpenak. Bestetik, ekarpen “libreei” tartea eskaini zaie, eta atal honetan Urkiri Salaberriak, Maialen Morenok, Montse Ociok eta Ricardo Gurbindok parte hartu dute.

Edizio berri honetan Euskarak leku gehiago hartu du. Izan ere, orain arte gaztelaniazko gaiak izan dira nagusi, eta euskal hizkuntzaren presentzia nahiko mugatua zen urtekarian. Era berean, lurraldekotasuna zaindu da, Euskal Herriko herrialde ezberdinetatik lanak jaso baitira.

portada foto ok

Garai berriak iritsi badira ere urtekariak ez du eten orain arteko bidea, eta, horregatik, egun arte landu diren gaiek izan dute beren txokoa, hots, ohiko postulatu etnografikoek euren lekua izango dute aldizkari zaharberrituan. 

2016tik Abel Ariznabarretak zuzentzen du argitalpena, eta berarekin batera dabiltza erredakzio batzordean Patxi Juaristi, Ixone Fernandez de Labastida eta Anuntxi Arana. 

51. aleko gaiak

Euskal kultura eta kulturgintza

Euskal hizkuntza eta kultura. Ibai Iztueta Azurmendi.

Euskararen aldeko mugimenduaren bilakaera. Interpretaziorako proposamen bat. Ane Larrinaga Renteria.

Euskal kulturaren aitortza Ipar Euskal Herrian: txanponaren bi aldeak. Eneko Bidegain Aire.

Ekarpenak

Cultura vs cultural. Izaki Gizaki bihurtzen denean ala Izarren hautsa egun batean bilakatu zen bizigai. Urkiri Salaberria Gracia.

XX. mende hasierako toberetako bertso-sortak. Maialen Moreno Zubeldia.

Las plazas de toros en Álava. Montse Ocio Vallejo.

El garapito y los garapiteros. Ricardo Gurbindo Gil.

 
Urtekari bat jaso nahi izanez gero, bete segidako galdetegia: