• slider33.jpg


Lezetxikiko aztarnategiaren bilakaera ikertzen duen proiektu batek irabazi du 2017ko Barandiaran Beka

Arrasateko Lezetxiki aztarnategiaren iragana eta oraina ikertuko ditu 2017ko Barandiaran Bekak. Izan ere, aurtengo deialdiak Jose Miguel Barandiaranek abian jarri zituen lan arkeologikoen bilakaera aztertzea izan du xede nagusi. Hala, Jose Miguel de Barandiaran Fundazioak antolatutako deialdiaren epai-mahaiak Maria Jose Iriartek eta Alvaro Arrizabalagak egindako proposamenari eman dio aurtengo beka: De ayer y de hoy. Documentación, salvaguarda digital y actualización de los trabajos arqueológicos de Jose Miguel de Barandiarán en la cueva de Lezetxiki (Arrasate), a la luz de las excavaciones más recientes y la documentación original. Proiektua garatzeko 10.000 euroko diru-laguntza izango dute. 

Epai-mahaiaren hitzetan, “oso planteamendu zehatza eta interesgarria egiten du lantaldeak”, eta bete-betean egiten du bat aurtengo helburuarekin: Jose Miguel Barandiaranek abian jarritako aztarnategi baten bilakaera aztertzea. Ildo berean, epai-mahaiak bereziki azpimarratu du Iriartek eta Arrizabalagak gaiaren inguruan duten ezagutza, biak izan baitira aztarnategiaren zuzendariak, 1996tik 2016ra bitartean, hain zuzen. Horiek horrela, epaia-mahaiak bereziki nabarmendu du euren proposamenak “bultzada nabarmena emango diola garai batean Barandiaranek egin zuen lanari”, eta horri esker gaurkotu egingo dela Jose Miguel Barandiaranen legatua. 

Proiektuaren izenburuak adierazten duen bezala, proposamenak helburu anitz ditu; esaterako, Lezetxikiko informazio originala euskarri digitalera bihurtuko dute, etorkizunean gordeta izateko helburuarekin; gero, informazio guztia transkribatu egingo dute, modu errazean erabili ahal izateko; bukatzeko, informazio guztia Barandiaranen testuinguru pertsonalean eta akademikoan kokatuko da, eta erregistro hau bateratuko da indusketetan berreskuratutakoarekin.

Lezetxikiko aztarnategia

Euskal Herriko aztarnategien artean garrantzitsuenetarikoa da Arrasateko (Gipuzkoa) Lezetxiki. 1927an, Justo Jauregik aztarnategiaren berri eman zion Jose Miguel Barandiarani, eta Gerra zibilaren ostean, 1956an hasi ziren lehen indusketa lanak egiten. Orotara, 34 arkeologia ekinaldi burutu dira (hamahiru Barandiaranen eta hainbat laguntzaileen zuzendaritzapean eta hogeita bat Iriarteren eta Arrizabalagaren zuzendaritzapean) , eta bitarte horretan aurkikuntza interesgarriak egin dira, hala nola, milaka hezur eta harrizko tresnak. Aztarna horiek guztiak duela 215.000 urte leizean bizi ziren neandertalen eta cromagnonen lekuko mutuak dira.

Jose Miguel Barandiaran erbestetik bueltatu zenean, Hego Frantziako laborategi bilakatuenetan ikasitako metodo aurreraturenak aplikatzen hasi zen Lezetxikin. Era berean, egun boladan dauden netwoking teknika garatuak aplikatzen  hasi zen, bere lotura profesional guztiak erabiliz aztarnategiari txinpartak ateratzeko.

Euskal Herriko arkeologiaren munduarentzat indusketa garrantzitsua izan da Lezetxiki. Metodologia arkeologikoari dagokionez, landa laborategi erraldoia izan da aztarnategia, teknika aurreratuenak bertan saiatzeko aukera eskaini duelarik. Hori horrela, poliki-poliki, esan daiteke Euskal Herriaren historiako aldirik luzeena era fidagarri batean ari dela edukiz osatzen Lezetxikiri esker.

Ikertzaileen curriculuma

Maria Jose Iriarte-Chiapusso Ikerbasqueko ikerketa irakaslea da, Euskal Herriko Unibertsitateko Historiaurreko ikerketa taldean. Alvaro Arrizabalaga (Historiaurreko irakasle titularra UPV/EHUn) bezala, azken hamarkadatan Aranzadi Zientzia Elkartearen laguntzailea ere izan da. Iriartek bateratzen du polen fosilaren analisia (Paleopalinologia) Gipuzkoa eta Bizkaiko hainbat Paleolito, Mesolito eta Neolitoko aztarnategien indusketa (Ezkuzta, Bolinkoba, Jaizkibel edo Silibranka, besteak beste) prozesuarekin.

Alvaro Arrizabalagaren espezializazio alorra Paleolitoko ezarmenduen harrizko objektuen teknologia da. Indusketa anitz zuzendu ditu, Labeko Koba (1987-1988) aurrena izan zuelarik. Beste batzuk, 50 ekinaldi osatu arte, Irikaitz edo Lezetxikiko aztarnategietan burutu ditu.

 

Eusko Folklore Urtekari zaharberritua, kalean

Udazkenarekin batera, Eusko Folklore Urtekaria loratu da Jose Miguel de Barandiaran Fundazioan. Iaztik hona, aldizkari zientifikoak norabide berria hartu du, egungo gizartearen erronkei erantzuteko xedearekin. Argitalpena dagoeneko eskuragarri dago, eta azpiko galdetegia osatuz bidera daiteke ale bat jasotzeko eskaria. 

Aro berriari atea zabaldu dion 51. urtekaria bi zatitan banatzen da. Batetik, gai nagusia lantzen duten artikuluak biltzen dira. Hala, “Euskal kultura eta kulturgintza” gaiari jarraituz, Ibai Iztuetak, Ane Larrinagak eta Eneko Bidegainek egin dituzte euren ekarpenak. Bestetik, ekarpen “libreei” tartea eskaini zaie, eta atal honetan Urkiri Salaberriak, Maialen Morenok, Montse Ociok eta Ricardo Gurbindok parte hartu dute.

Edizio berri honetan Euskarak leku gehiago hartu du. Izan ere, orain arte gaztelaniazko gaiak izan dira nagusi, eta euskal hizkuntzaren presentzia nahiko mugatua zen urtekarian. Era berean, lurraldekotasuna zaindu da, Euskal Herriko herrialde ezberdinetatik lanak jaso baitira.

portada foto ok

Garai berriak iritsi badira ere urtekariak ez du eten orain arteko bidea, eta, horregatik, egun arte landu diren gaiek izan dute beren txokoa, hots, ohiko postulatu etnografikoek euren lekua izango dute aldizkari zaharberrituan. 

2016tik Abel Ariznabarretak zuzentzen du argitalpena, eta berarekin batera dabiltza erredakzio batzordean Patxi Juaristi, Ixone Fernandez de Labastida eta Anuntxi Arana. 

51. aleko gaiak

Euskal kultura eta kulturgintza

Euskal hizkuntza eta kultura. Ibai Iztueta Azurmendi.

Euskararen aldeko mugimenduaren bilakaera. Interpretaziorako proposamen bat. Ane Larrinaga Renteria.

Euskal kulturaren aitortza Ipar Euskal Herrian: txanponaren bi aldeak. Eneko Bidegain Aire.

Ekarpenak

Cultura vs cultural. Izaki Gizaki bihurtzen denean ala Izarren hautsa egun batean bilakatu zen bizigai. Urkiri Salaberria Gracia.

XX. mende hasierako toberetako bertso-sortak. Maialen Moreno Zubeldia.

Las plazas de toros en Álava. Montse Ocio Vallejo.

El garapito y los garapiteros. Ricardo Gurbindo Gil.

 
Urtekari bat jaso nahi izanez gero, bete segidako galdetegia:

 

 

 

Eusko Folklore Urtekari berria eta 2018ko aurrekontuen proiektua aurkeztu ditu Fundazioak Sara etxean egin duen Patronatu bileran

Urtero legez, Jose Miguel de Barandiaran Fundazioak udazkeneko patronatu bilera egin du Sara etxean, Ataunen, eta batzarrean, besteak beste, Eusko Folklore Urtekari zaharberritua eta 2018ko aurrekontuen proiektua aurkeztu ditu.

 

2018ko aurrekontuen proiektua datorren urtean aurrera eramango diren jarduera ezberdinen iparrorratza izango da. Eusko Folklore Urtekariari dagokionez, aldizkariko zuzendari berri Abel Ariznabarreta Zuberok egin du urtekari zaharberrituaren aurkezpena. Goitik beherako eraldatze prozesu baten ostean ikusi du argia aldizkariak. Irudi berria du argitalpenak, erakargarriagoa, egungo gizartearen erronkei erantzuteko xedearekin. Dagoeneko eskuragarri dago Fundazioaren webgunean. 

    

2017-10-26 10.54.53

Ordezkaritza zabala

Urriaren 26an egin den bileran segidako kideek parte hartu dute: Jose Miguel de Barandiaran Fundazioko presidente Josemari Velez de Mendizabal; Eusko Ikaskuntzako Arantza Cuesta, Jexux Aizpurua eta Susana Irigarai; Arabako Foru Aldundiko Kultura diputatu Igone Martinez Luna; Ataungo alkate eta kultura zinegotzi Asier Rodriguez eta Karmele Goñi; Bizkaiko kultura zuzendari Andoni Iturbe; Eusko Jaurlaritzako Imanol Agote; eta Gipuzkoako Foru Aldundiko kultura zuzendari Marijose Telleria. Nafarroako Gobernuaren izenean Susana Irigarai egon da.

 

Aetzen testigantzak, Barandiaranen eskutik

Turismo Abaurrea blogak On Jose Miguel de Barandiaranek Aezkoan bildu zituen hainbat anekdota argitaratu ditu artikulu batean. Izan ere, gure ikertzailea Nafarroako Pirinioetan ibili zen, eskualde horretako txokoak eta herritarren ohiturak aztertzen.

Sakatu hemen artikulua irakurtzeko.  




VI. Gau ibilaldi mitologikoa, Ataunen

Urtero legez, uztailaren 15ean garai bateko ipuin eta legenda harrigarrien munduan murgilduko da Ataun. Izan ere, arratsaldeko 20:30ean, VI. Gau ibilaldi mitologikoa ospatuko dute On Jose Miguel Barandiaranen sorterrian.